Giới-thiệu

Trang-bìa
Thân-thế
Thành-tích
Lịch-hẹn

Hữu-ích

Lập-kế-hoạch-tài-chính

Giới-thiệu
Kế-hoạch-tích-luỹ
Kế-hoạch-an-hưởng
Ghi-chép kết-quả-đầu-tư-dài-hạn
Bảo-vệ nguồn-thu-nhập
Tăng thu-nhập

Đầu-tư-cổ-phiếu

Đầu-tư-cổ-phiếu
Quỹ-đầu-tư
Maxx - Phúc Lộc Thịnh Vượng
Sổ-tiết-kiệm hay Quỹ-đầu-tư?
Làm gì khi thị-trường xuống-dốc?

Các loại bảo-hiểm

Các loại bảo-hiểm
Phí-bảo-hiểm-nhân-thọ
Bảo-hiểm-nhân-thọ-liên-kết-chung
Điểm Tựa Đầu Tư

Câu-chuyện

Bài-học-phổ-thông
Những hòn-đá
Sứ-giả của Đấng-Thiêng-Liêng
Bắt-đầu đầu-tư
Ước-mơ thành tỷ-phú
Tiết-kiệm tiền kiểu Nhật
Những quyết-định tốt cho tuổi-già
Về-hưu trước 40 tuổi
Tránh mang nợ
Dùng thẻ-tín-dụng một cách khôn-ngoan
Để tiền mua-nhà hay đầu-tư
6 điều giúp tôi bớt lo-lắng về tiền-bạc
Sinh Lão Bệnh Tử

Các giai-đoạn của cuộc-đời
Chi-tiêu có kế-hoạch
Nghị-lực để có dư tiền
Lạm-phát-lối-sống
Tích-luỹ-tài-sản
Làm-giàu không khó
Để tiền vào đâu
Những cách đầu-tư
Đừng sợ chữ đầu-tư
Tính hiệu-quả-đầu-tư
So-sánh công-cụ tích-luỹ-dài-hạn
Chuẩn-bị vào đại-học
Tiền-thưởng cuối năm
Vài số-liệu về quỹ-hưu-trí-tự-nguyện ở Mỹ

Kinh-nghiệm

Máy-tính

Tiền-mật-mã Pi
GnuCash
Bắt-đầu dùng GnuCash
Các phép-tính-tài-chính cần biết
Kinh-nghiệm dùng cloud storage
Hướng-dẫn làm cloud storage server
Wi-Fi Roaming
Nhận-xét các ví-điện-tử
Tiện-ích-di-động
OTT app để liên-lạc
Gói-cước-di-động nội-mạng
Trò-chơi học-làm-giàu Cashflow
Tạo tài-khoản Google
Kinh-nghiệm dùng Google Maps ở Việt-Nam
Chặn những cuộc-gọi-tiếp-thị
RaspberryPi
Phần-mềm-mã-nguồn-mở
Phần-mềm-tự-do
In sách nhỏ
Pin Lithium Ion
Linux
Spam
Home server cũ
Tìm-hiểu Bitcoin
Bảo vệ tài sản số

Chữ Việt

Vị trí dấu thanh
Unicode
UTF-8
Web Việt

Linh tinh

Bếp
Điện một chiều và điện xoay chiều
Tiêu thụ điện
Điện standby
Dùng thử Magchan để giặt
Máy lạnh
Máy lạnh inverter
Nóng
Nhiệt độ một ngày
Tần số của TV
Ảnh
Hồng ngoại

Ý kiến

Bắt cá hai tay
Nguồn gốc sự giàu có
Đo độ giàu có
Xã hội thông tin
Dùng hàng Việt
Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng
Thành ngữ về tiền
Tiền và Máu
Giả trá
Những cái nêm
Khác người
Đã lên báo

Danh mục

Download
Mục lục





Tiền mật mã Pi
Viết lần đầu trong Tháng Hai, 2021.

Hẳn các bạn đã nghe nói về tiền mật mã (cryptocurrency) mà nổi tiếng nhất là Bitcoin. Ngoài Bitcoin ra còn có hàng ngàn loại tiền mật mã khác, mỗi loại có giá trị cao thấp khác nhau.
Rất dễ để tạo ra một loại tiền mật mã mới: phần lõi của chương trình máy tính đã có sẵn dưới dạng mã nguồn mở (Open Source Software), chỉ cần sửa đôi chút là có một bộ phần mềm làm tiền. Dù có cùng một nguyên tắc là dùng blockchain ghi sổ các giao dịch để bảo đảm tính công khai và chống gian lận, nhưng mục đích phát hành từng loại tiền rất khác nhau.
Có những loại tiền được tạo ra với mục đích lừa đảo, dụ dỗ những người có máu đầu cơ muốn làm giàu nhanh. Những đồng tiền đó được quảng cáo là sẽ có một tương lai rất tốt, giá trị tăng rất nhanh nên nhiều người dùng tiền thật để mua đồng tiền đó từ nhóm người tạo ra đồng tiền (ICO: Initial Coin Offering). Sau đó đồng tiền đó không được dùng vào việc gì, nhanh chóng mất giá trị.
Có những đồng tiền có giá trị nhưng không thể dùng làm phương tiện thanh toán thay tiền vì việc chuyển khoản quá tốn thời gian. Bitcoin là một trường hợp như vậy. Ngày nay Bitcoin chỉ được dùng như một thứ tài sản có giá trị cao giống như vàng, đồ cổ, tác phẩm nghệ thuật.

Giá trị của đồng tiền mật mã do thị trường quyết định, nhiều người muốn có nó thì nó tăng giá, và ngược lại, ít người muốn có nó thì nó giảm giá. Giá trị của mỗi đồng tiền mật mã lúc mới được giới thiệu rất thấp, tuỳ theo thị trường mà đồng tiền đó tăng giá hay là bị lãng quên. Năm 2010, giá trị ban đầu của Bitcoin chỉ có 0,001 USD, bây giờ giá Bitcoin hơn 30 ngàn USD, tăng hơn 30 triệu lần.
Để có đồng Bitcoin, người ta phải bỏ nhiều tiền ra mua giống như mua vàng, hoặc dùng máy tính đào giống như đào vàng. Việc đào Bitcoin thực chất là việc vô số máy tính (gọi là node) cùng làm công việc xác nhận các giao dịch chuyển tiền Bitcoin và đóng gói các giao dịch đó vào một block data, node nào đóng gói xong block đạt yêu cầu sớm nhất sẽ nhận được những đồng Bitcoin trả công. Việc đóng gói bao gồm việc tính toán thử rất nhiều lần đến khi ra kết quả đạt yêu cầu. Việc đào Bitcoin rất phung phí năng lượng vì rất nhiều node cùng làm một việc mà chỉ có một node được trả công. Máy tính để đào Bitcoin phải rất mạnh mới có cơ may tranh giành được Bitcoin, máy mạnh thì sẽ đắt tiền. Như vậy việc đào Bitcoin hay mua Bitcoin là việc của những người nhiều tiền và có máu mạo hiểm.

Pi Network

Trong thế giới tự do sáng tạo, liên tiếp có những người chế ra những đồng tiền mật mã mới với hy vọng một ngày nào đó giá trị nó tăng lên nhiều lần.
Tôi vừa được biết một đồng tiền mật mã mới gọi là π (Pi). Pi Network là một dự án thí nghiệm phát triển một đồng tiền được sử dụng hàng ngày cho hàng tỷ người trên khắp thế giới. Mọi người đều có thể dễ dàng sử dụng π và tham gia làm dịch vụ trong Pi Network.

Ý tưởng của Pi Network là tạo ra một cộng đồng vô cùng đông người sở hữu π và công nhận giá trị của π.
Mục tiêu của Pi Network là hàng tỷ người trên thế giới dùng π như ví điện tử thông dụng MoMo, ZaloPay, AliPay, WeChat Pay để mua bán mọi thứ hàng-hoá và dịch-vụ trong đời sống hàng ngày cả mua-bán trực-tiếp lẫn mua-bán qua Internet. Pi không phải là đồng tiền để đầu-cơ như Bitcoin.

Lộ trình của Pi Network

Pi Network đang phát triển qua ba giai đoạn.

Giai đoạn 1: Thiết kế, Giới thiệu và Xây dựng ban đầu

Pi xuất hiện vào ngày 14-03-2019 với server tập trung. Trong giai đoạn này người tham gia nhận được π vào tài khoản nhưng không chuyển khoản sang tài khoản khác được.

Giai đoạn 2: Thử nghiệm

Đúng một năm sau ngày được giới thiệu, Pi Network chuyển sang giai đoạn 2 với sự xuất hiện các node phân tán trong Internet. Lúc đó Pi đã có hơn 3,5 triệu người tham gia. Một số tài khoản Pi được xác nhận nhân thân để được phép chuyển khoản với nhau để mua-bán hàng-hoá.

Hiện nay Pi Network đang trong giai đoạn 2 với hơn 12 triệu thành viên và chuẩn bị chuyển sang giai đoạn 3.

Giai đoạn 3: Chính thức

Hệ thống hoạt động hoàn chỉnh khi đã có khoảng vài chục triệu người trên thế giới có π. Mọi tài khoản sẽ được xác nhận nhân thân để sử dụng như ví điện tử.

Chiến lược phát triển Pi qua ba giai đoạn như vậy rất xuất sắc, mở rộng thị trường ra khắp thế giới nhưng không tốn chi phí tiếp thị và khuyến mại, trong khi các ví điện tử MoMo, ZaloPay, AliPay, WeChat Pay tốn hàng triệu USD để phát triển thị trường. MoMo trả cho người giới thiệu khách hàng mới từ 100K₫ đến 500K₫. Pi Network không tốn đồng nào để mời thêm người, người mời vẫn được thưởng từ giá trị của π do hàng chục triệu người cùng nhau công nhận.

Ở Việt Nam, một số người dùng Pi đã được xác nhận nhân thân đang định giá một π khoảng 100.000₫ trong các hoạt-động mua-bán hàng-hoá. Khi Pi Network chuyển sang giai đoạn 3, dự đoán vào cuối năm 2021, thì giá trị đồng π sẽ gần bằng nhau trên khắp thế giới.

Giá trị của π từ đâu mà có?
Từ sự tin tưởng trong cộng đồng đông đảo. Ví dụ anh bán cà phê sữa đá sẵn sàng nhận π từ khách uống cà phê vì anh ta biết rằng anh bán sữa, anh bán nước đá, chị bán cà phê hột, chị bán gạo, chị bán thịt đều có ví điện tử Pi và đều sẵn sàng nhận π. Và cô gái bưng cà phê cũng sẵn sàng nhận lương bằng π vì cô thấy có nhiều người trong cộng đồng có ví điện tử π. Hơn nữa còn có sàn giao dịch để đổi π ra VND hay USD.

Tham gia Pi Network

Điều kiện để có π chỉ là một máy smartphone, không cần máy mạnh. Mỗi người chỉ được tạo một tài khoản Pi, tài khoản đó sẽ được xác nhận bằng số điện thoại và giấy tờ chứng minh nhân thân (passport…) của người chủ tài khoản.

Hiện nay Pi đang trả công mỗi ngày cho những người tiên phong tham gia và làm đại sứ giới thiệu Pi đến những người chưa tham gia. Cộng đồng càng lớn thì tiền công mỗi ngày sẽ càng giảm xuống, tiền công đã giảm từ 3,1π mỗi giờ khi Pi mới xuất hiện xuống đến 0,1π mỗi giờ và sẽ giảm xuống zero khi có đủ một tỷ người. Ngoài việc giới thiệu người tham gia cộng đồng, mỗi người còn làm việc xác nhận tài khoản của người mình biết. Việc xác nhận đó sẽ tạo thành một mạng lưới tin cậy lẫn nhau trong cộng đồng. Mỗi ngày người tham gia Pi mở app trên smartphone một lần để bắt đầu một chu kỳ 24 giờ, số π được trả công mỗi ngày tỷ lệ với mạng lưới kết nối với người khác, càng có nhiều bạn thì càng nhận được nhiều π. Do app chỉ làm việc đếm thời gian để nhận π nên nó hoàn toàn không tốn lưu lượng data, không hại sức và hại pin smartphone.

KYC

Khi tài khoản Pi mới được tạo, nó chỉ được dùng để nhận tiền công π, chưa thể chuyển và nhận π với người khác cho tới khi được xác nhận nhân thân. Trong giai đoạn 2 này, Pi Network sẽ lần lượt mời các chủ tài khoản xác nhận nhân thân (KYC: Know Your Customer). Pi Network dùng app Yoti để xác nhận nhân thân. App Yoti sẽ chụp hình mặt người và các giấy tờ chứng minh nhân thân do chính quyền các nước cấp. Đối với người Việt Nam, Yoti chỉ chấp nhận chụp hình passport. Ở một số nước khác, Yoti chấp nhận các loại thẻ căn cước, bằng lái.

Dòng ghi tên cuối trang passport

Khi tạo tài khoản Pi, bạn phải gõ tên giống như trong passport để sau này có thể được xác nhận nhân thân. Lưu ý là tên trong passport chỉ có hai mục là họ và tên cách nhau bằng hai dấu <, tên và tên lót cách nhau bằng một dấu <. Bạn cũng gõ tên vào app Pi theo hai mục như vậy. Ví dụ tên tôi là Lê Hồng Bội, trong passport sẽ ghi họ tôi là LE, tên tôi là HONG BOI.
Mặc dù phải gõ tên thật vào app Pi, bạn có thể giữ cho app Pi không hiện tên thật của bạn trong mọi giao dịch mà chỉ hiện tên tài khoản.


Pi Node

Ngoài việc dùng smartphone làm ví điện tử chứa π. Mỗi người còn có thể cài software Pi Node lên máy tính (Windows, Mac, Linux) để tham gia kiểm tra các giao dịch và được chia tiền phí chuyển khoản π. Trong giai đoạn 2 hiện nay, chưa có công thức tính công cho các node. Một tài khoản của một người được dùng cho cả ví điện tử trên smartphone lẫn cho node. Khi phát sinh giao dịch thì ví điện tử sẽ hỏi node để được biết giao dịch có được thực hiện hay không, nó ưu tiên hỏi node của cùng tài khoản (nếu có) hoặc các node ở gần nhất. Các node cùng thực hiện việc kiểm tra các giao dịch và thông báo kết quả cho nhau. Khi có đủ số node xác nhận giao dịch thì giao dịch được thực hiện.
Bạn cho máy tính của bạn làm một Pi Node tức là bạn tham gia làm dịch vụ ngân hàng và nhận được tiền công.
Pi Network phải vận hành sao cho việc chuyển tiền giữa các ví điện tử Pi phải nhanh như ngân hàng thì mới có thể dùng trong giao dịch hàng ngày. Hiện nay tiền chuyển giữa các ngân hàng ở Việt Nam từ Lạng Sơn tới Cà Mau chỉ mất chưa tới ba giây.

Các Node còn được dùng như file server, web server phân tán để phục vụ cho các app Pi, nhờ vậy các app Pi sẽ nhận được nội dung thật nhanh từ những server ở gần nhất.

Cài Pi Node

Pi Node software gồm có hai phần: phần giao-diện cho người-dùng, và phần xử-lý blockchain. Phần xử-lý blockchain chạy trên Linux trong một máy-ảo-Docker, máy-ảo-Docker có thể chạy trên Windows và Mac. Hiện nay Pi Network chỉ phát-hành phần giao-diện cho người-dùng trên Windows và Mac, chưa có trên Linux.

Đầu tiên, bạn download và cài phần giao-diện cho người-dùng từ Pi Network. Khi mới cài Pi Node thì phần xử-lý blockchain chưa được cài vào máy cho tới khi bạn chọn xin làm node. Khi đó, bạn sẽ được hướng-dẫn cài Docker vào Windows. Sau khi Docker được cài xong, software Pi Node sẽ download PortsChecker vào Docker và yêu-cầu bạn điều-chỉnh router để từ bên ngoài có thể nối vào node qua các port 31400-31409 trên IPv4.
Sau khi PortsChecker chạy khoảng hơn một ngày với tổng-thời-gian chạy hơn 90% thì Pi Network sẽ thông-báo rằng máy của bạn được làm ứng-cử-viên-node. Khi đó Pi Node sẽ download Consensus vào Docker để chạy thay PortsChecker.
Tôi đã gặp rắc-rối ở bước này. Khi Pi Node download Consensus, nó sinh ra các process con liên-tục, lên đến hơn một trăm process. Các process con đó dùng hết bộ-nhớ của máy-tính nên tôi bấm nút trong Pi Node để ngừng việc download. Sau khi bấm nút ngừng được một lúc, khi các process con đã dần-dần chấm-dứt thì tôi thấy image Consensus đã được download vào Docker 😥.
Khi đã có Consensus image, restart lại Pi Node thì Consensus image sẽ được khởi-động, tạo database và nối vào mạng và chép các blockchain nhưng chưa được tham-gia phê-chuẩn các giao-dịch. Ở giai-đoạn này, ứng-cử-viên-node không làm nhiều việc nên một máy-tính dưới trung-bình cũng có-thể làm, nó chỉ chép khoảng một gigabyte các blockchain mỗi ngày.

Một rắc-rối khác mà tôi đã gặp phải khi khởi-động Consensus. Consensus trong máy laptop của tôi liên-tục bị lỗi khi tạo database dù đã cố thử nhiều lần. Tôi chép nguyên đĩa-cứng chứa Windows và Pi Node sang một đĩa-cứng khác cho chạy trong máy desktop. Consensus khởi-động thành-công trên máy desktop và chép được hơn ba trăm ngàn blockchain. Để tiết-kiệm điện, tôi lại chép Windows và Pi Node vào một đĩa-cứng 2,5" khác để gắn vào máy laptop. Máy laptop chỉ tốn điện bằng ⅓ so với máy desktop.


Rủi ro?

Nhiều người đã có ấn tượng xấu về những đồng tiền mật mã lừa đảo đã nói ở trên nên luôn luôn dè chừng với mọi đồng tiền mật mã, luôn luôn e sợ bị mất gì đó khi sở hữu tiền mật mã.
Pi Network không thu tiền người tham gia và cũng không hứa hẹn chắc chắn đem lại một tài sản khổng lồ cho những người tham gia. Những người khởi xướng Pi Network không bán π để lấy tiền. Người tham gia không phải trả tiền để có π. Trong giai đoạn này, đa số người tham gia chưa được xác nhận nhân thân, không thể chuyển khoản π giữa các thành viên nên không có việc mua bán đầu cơ π. Chỉ có một số rất ít thành viên được xác nhận nhân thân bắt đầu dùng π để mua bán trong phạm vi nhỏ, không đủ nhiều gây ra những cơn sốt đầu cơ π. Khi Pi Network hoạt động chính thức thì đã có hàng chục triệu người có π trong ví điện tử, số lượng π dồi dào để không gây sốt cao trên toàn thế giới.
Tham gia Pi Network có phải là hoạt động đa cấp?
Pi Network chỉ trả công khi bạn mời được người tham gia và người đó có hoạt động. Khi người đó mời thêm người khác thì bạn không được trả thêm tiền công, tiền công của ai người đó hưởng, điều đó cho thấy Pi Network không hoạt động đa cấp.
Pi Network cũng không bắt bạn phải nộp tiền khi tham gia như các tổ chức bán hàng đa cấp.
Tại sao phải nhập số điện thoại, tên thật và xác nhận nhân thân khi tham gia Pi Network?
Pi Network chỉ trả công cho những người có thật, và mỗi người chỉ nhận được tiền công ở một ví điện tử. Để loại trừ những trường hợp một người tạo nhiều ví điện tử trên nhiều máy điện thoại để nhận nhiều tiền, Pi Network yêu cầu dùng tên thật và xác nhận nhân thân của người chủ ví điện tử. Đây chính là điểm khác giữa π và các loại tiền mật mã trước đây.
Nhiều người cho rằng Pi Network thu thập thông tin cá nhân làm lợi riêng.
Khi tham gia Pi Network, bạn chỉ cần cho Pi Network biết tên thật và số điện thoại. Tôi biết chắc rằng những thông tin đó của rất nhiều người đã bị mua bán trên mạng, những người bị lộ thông tin đó chẳng nhận được gì ngoài những cuộc gọi rác và tin nhắn rác. Khi bạn cho Pi Network biết những thông tin đó của bạn, bạn có cơ hội nhận được tiền khi thí nghiệm thành công.
Khi bạn xác nhận nhân thân, bạn cho Yoti chụp hình passport của bạn. Yoti là một doanh nghiệp đã hoạt động từ năm 2014 ở London, hiện đang có chín triệu người dùng và tôi chưa thấy báo cáo về việc thông tin người dùng ở Yoti bị dùng một cách mờ ám.
App Pi có ăn cắp thông tin từ những app khác trong smartphone của bạn không?
Nhiều người sợ app Pi sẽ ăn cắp thông tin trong những app quan trọng khác, ví dụ banking app, đang có trong máy và gửi về server để lạm dụng. Sự thật là app Pi không có quyền đọc các file trong smartphone của bạn. App Pi chỉ xin quyền đọc sổ địa chỉ và dùng quyền đó để giúp bạn biết có những người nào trong sổ địa chỉ đang tham gia Pi Network, bạn có thể xác nhận những người đó là tin cậy, và bạn có thể mời thêm những người chưa tham gia.
Không có bằng chứng cho thấy app Pi gửi sổ địa chỉ của bạn về server.
Pi Network Core Team (nhóm người làm ra Pi) không công bố mã nguồn của các thành phần. Họ sẽ lấy riêng cho họ vài tỷ π? Như vậy sẽ làm giảm giá trị của π?
Như đã viết ở trên, người tham gia không phải bỏ tiền ra mua π, số π mỗi người nhận được là phần thưởng cho việc tham gia và giới thiệu người tham gia. Đồng thời Pi Network Core Team cũng tự thưởng cho họ 25% tổng số π thưởng cho tất cả những người tham gia. Mục tiêu của Pi là tạo ra một phương tiện thanh toán toàn thế giới chứ không phải tạo ra một khối tài sản để chia cho cộng đồng người tham gia. Giả sử Pi Network Core Team tự thưởng cho họ nhiều hơn con số công bố và làm giảm giá trị của π cũng không gây thiệt hại cho những người tham gia.
Pi Network đã công bố mã nguồn để cộng đồng giám sát, chưa có tuyên bố nào về sự mờ ám trong mã nguồn của Pi. Giả sử Pi Network bị phát hiện là không an toàn, bạn ngừng tham gia, bạn cũng không bị mất gì ngoài 10 giây mỗi ngày trong thời gian trước đó. Tất nhiên là Pi Network Core Team phải làm hết sức để Pi Network không thất bại, vì họ là những người chịu tốn kém nhiều nhất.

Bạn có muốn tham gia?

Tôi đã nhận được hơn 1.000π, các bạn hãy cùng tham gia mạng lưới với tôi để cùng tham gia một thí nghiệm toàn cầu và được trả công. Thí nghiệm Pi có thể thành công hoặc không thành công, không ai biết được chính xác ngay lúc này. Việc tham gia thí nghiệm không tốn tiền, không tốn nhiều thời gian thì cũng đáng để thử.

Tóm lại, các bạn bắt đầu tham gia bằng cách mở trang web Pi Network, cài app vào smartphone, đăng ký tài khoản, khi đăng ký nhớ ghi tài khoản của tôi (lehboi, là chữ LEHBOI viết thường) là invitation code để xây mạng lưới. Kế đó bạn mời thêm người tham gia Pi, và xác nhận ít nhất 5 tài khoản của những người bạn biết.
Bạn cũng cần phải gửi SMS qua Mỹ để xác nhận số điện thoại của bạn.

Tài liệu tham khảo:
* Pi Network Community Wiki
* Pi Network White Paper
Mọi ý kiến thảo luận xin ghi vào các trang: Facebook