Giới thiệu

Trang bìa
Thông tin chung
Thành tích
Lịch hẹn

Hữu ích

Các giai đoạn của cuộc đời
Chi tiêu có kế hoạch
Lạm phát lối sống
Tích luỹ tài sản
Làm giàu không khó
Để tiền vào đâu
Những cách đầu tư
Đừng sợ chữ đầu tư
Tính hiệu quả đầu tư
So sánh công cụ tích luỹ dài hạn
Chuẩn bị vào đại học
Tiền thưởng cuối năm
Vài số liệu về quỹ hưu trí tự nguyện ở Mỹ

Lập kế hoạch tài chính

Giới thiệu
Kế hoạch tích luỹ
Kế hoạch an hưởng
Ghi chép kết quả đầu tư dài hạn
Bảo vệ nguồn thu nhập
Tăng thu nhập
Tính thời gian trả nợ
Tính số tiền trả góp
Tính thời gian tích luỹ
Tính số tiền góp dần

Đầu tư cổ phiếu

Đầu tư cổ phiếu
Quỹ đầu tư
Maxx - Phúc Lộc Thịnh Vượng
Sổ tiết kiệm hay Quỹ đầu tư?
Làm gì khi thị trường xuống dốc?

Các loại bảo hiểm

Các loại bảo hiểm
Phí bảo hiểm nhân thọ
Bảo hiểm nhân thọ liên kết chung
Điểm Tựa Đầu Tư

Câu chuyện

Bài học phổ thông
Những hòn đá
Sứ giả của Đấng Thiêng Liêng
Bắt đầu đầu tư
Ước mơ thành tỉ phú
Những quyết định tốt cho tuổi già
Nghỉ hưu trước 40 tuổi
Tránh mang nợ
Dùng thẻ tín dụng một cách khôn ngoan
Để tiền mua nhà hay đầu tư
6 điều giúp tôi bớt lo lắng về tiền bạc
Sinh Lão Bệnh Tử

Kinh nghiệm

Máy tính

GnuCash
Bắt đầu dùng GnuCash
Các phép tính tài chính cần biết
Kinh nghiệm dùng cloud storage
Nhận xét các ví điện tử
Tiện ích di động
Gói cước di động nội mạng
Trò chơi học làm giàu Cashflow
Tạo tài khoản Google
Kinh nghiệm dùng Google Maps ở Việt Nam
Chặn những cuộc gọi tiếp thị
RaspberryPi
Phần mềm mã nguồn mở
Phần mềm tự do
Máy in phun
In sách nhỏ
Pin Lithium Ion
Fax từ Linux
Linux
Spam
Nhiệt độ CPU
Home server cũ
Tìm hiểu Bitcoin

Chữ Việt

Vị trí dấu thanh
Unicode
UTF-8
Web Việt

Linh tinh

Bếp
Tiêu thụ điện
Điện standby
Máy lạnh
Máy lạnh inverter
Nóng
Nhiệt độ một ngày
Tần số của TV
Ảnh
Hồng ngoại

Ý kiến

Bắt cá hai tay
Nguồn gốc sự giàu có
Đo độ giàu có
Xã hội thông tin
Dùng hàng Việt
Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng
Thành ngữ về tiền
Tiền và Máu
Giả trá
Những cái nêm
Khác người
Đã lên báo

Danh mục

Download
Mục lục

Lập kế hoạch tài chính gia đình
Viết lần đầu trong Tháng Hai, 2019.

Giai đoạn tích luỹ đầu tư

Bạn đang làm ra tiền để chi tiêu trước mắt và tích luỹ cho các mục tiêu trong tương lai như mua nhà, mua xe, quỹ hưu trí…
Đây là công cụ tính toán giúp bạn tìm ra một lộ trình tối ưu để lần lượt đi qua những mục tiêu trên một cách êm ái nhất, tránh những lúc ép ga, tăng tốc gây mệt mỏi. Với công cụ này, bạn giữ tỷ lệ giữa chi tiêu trước mắt và tích luỹ ít thay đổi trong suốt lộ trình tài chính, đến khi đạt được mục tiêu sau cùng là ngừng kiếm tiền và bắt đầu hưởng thụ cuộc sống an nhàn.
Cuộc sống luôn luôn thay đổi, lộ trình tài chính của mỗi người cũng sẽ thay đổi theo. Với công cụ này, bạn sẽ nhanh chóng vẽ lại lộ trình để thích nghi với những thay đổi như là thu nhập, lạm phát, lợi nhuận đầu tư thay đổi theo tình hình kinh tế vĩ mô.

Trang này hướng dẫn cách dùng bảng tính KHTCp1 để lập kế hoạch thu-chi và đầu tư trong suốt cuộc đời. Khi bạn đã nghỉ làm và hưởng thụ cuộc sống thì bạn cần dùng KHTCp2 để kiểm soát ngân quỹ.

Phương pháp tính

Phương pháp tính ở đây dựa trên các nguyên tắc rất đơn giản:

  • Mức chi tiêu C tăng đều theo tốc độ trượt giá để giữ mức sống ổn định.
  • Thu nhập T trừ đi chi tiêu C và các khoản trả góp G sẽ còn lại khoản đầu tư Đ.
  • Thu nhập T tăng dần theo thâm niên và theo lạm phát, các khoản trả góp thay đổi theo các giai đoạn nên khoản đầu tư Đ cũng thay đổi.
  • Số tiền M cần tại những thời điểm đã định được hình thành từ các khoản đầu tư Đ.
  • Nếu tiền tích luỹ không có đủ tại thời điểm cần dùng thì cần phải giảm các số tiền M cần có hoặc lùi thời điểm ra xa hơn.
  • Nếu thu nhập T trong kết quả tính cao hơn thực tế thì cần phải giảm chi tiêu C, giảm các khoản trả góp G và giảm số tiền M.
  • Nếu thu nhập T trong kết quả tính thấp hơn thực tế thì có thể tăng chi tiêu C, tăng các khoản trả góp G và các số tiền M, hoặc rút ngắn thời gian đi làm tích luỹ, tức là nghỉ hưu sớm.
  • Thay đổi ở bất kỳ một trong các con số trên tại bất cứ thời điểm nào trong suốt lộ trình đều ảnh hưởng lên toàn bộ lộ trình.

Bảng tính KHTCp1 gồm có các trang:

  • Hướng-dẫn: những ghi chú quan trọng
  • TT-chung: những thông số để dùng chung trong các trang còn lại
  • Quỹ-hưu: tính khoản tiền lớn nhất, quỹ hưu trí, mục tiêu sau cùng của lộ trình tài chính
  • Trả-góp: các khoản trả góp nhiều năm thường gặp: mua nhà, mua xe
  • Mục-tiêu: liệt kê các mục tiêu ngắn hạn và trung hạn trên lộ trình: mua nhà, mua xe, cho con du học, sửa nhà…
  • Bảo-hiểm: một số tiền nhỏ chi ra mỗi tháng để bảo đảm chuyến đi an toàn
  • Lộ-trình: kết quả tính toán và đồ thị
  • Thu-chi: liệt kê thu nhập và chi tiêu để biết có thể điều chỉnh như thế nào khi cần thiết

Hãy lập kế hoạch theo các bước sau

Chép bảng tính KHTCp1, đọc trang Hướng-dẫn

Bấm vào đây rồi chọn menu Tệp→Tạo một bản sao hoặc File→Make a copy để chép về Google Drive của bạn, chú ý: dùng menu dưới chữ KHTCp1 trong cửa sổ chương trình duyệt web, đừng dùng menu của chương trình duyệt web, đừng download về dùng với Excel vì trong KHTCp1 có một số hàm tôi tự viết, Excel không thể chạy những hàm đó. Nếu bạn mở KHTCp1 bằng Google Sheet app trên smartphone thì bạn dùng menu ba chấm→Share & export để Make a copy. Bạn hãy đổi tên file thành KHTCyyyymm, theo tháng bắt đầu kế hoạch.

Trong file KHTCp1 này có một số hàm do tôi viết để tính toán lộ trình tài chính. Các hàm đó cần được bạn cho phép đọc số liệu trong file của bạn. Các bạn có thể yên tâm cho phép vì các hàm tôi viết chỉ đọc các số liệu trong file KHTC của bạn để tính toán rồi ghi kết quả trở lại file, không gửi các số liệu đó đi đâu hết, không ai kể cả tôi biết trong file của bạn có số gì. Trước khi cho phép, các bạn có thể xem từng dòng của các hàm đó bằng cách chọn menu Tools→Script editor.
Bấm vào dòng in đậm sau đây để xem thủ tục cho phép.

Cho phép tính toán

Khi bạn mở file mới chép về lần đầu trong web browser, bạn hãy cho phép các hàm đó đọc số liệu trong file bằng cách bấm vào menu Lộ trình Tài chính→Tính giai đoạn 1.
Google sẽ hiện ra dialog box đầu tiên để bạn cho phép, hãy bấm Continue.
Dialog box thứ hai để bạn chọn account cho phép FinancialRoadmapV làm việc.
Sau khi bạn chọn account, Google sẽ hiện ra dialog box thứ ba cho biết app chưa được verified, bạn hãy bấm vào chữ Advanced và bấm tiếp Go to FinancialRoadmapV (unsafe).
Dialog box thứ tư có nút Allow để bạn cho phép.
Sau khi đã cho phép xong thì file KHTC của bạn có thể được dùng trong web browser cũng như trong Google Sheets app trên thiết bị di động.

Nhập các thông tin chung

Bạn hãy gõ vào tên, năm sinh và năm bắt đầu thực hiện kế hoạch này vào các ô B3, B4, B5 của trang TT-chung.
Ô B6 để ghi tổng giá trị các tài sản đầu tư đang sinh lợi cho bạn: sổ tiết kiệm, quỹ đầu tư, cổ phiếu, bất động sản… Bạn sẽ đầu tư thêm tiền vào các tài sản đó đều đặn mỗi tháng. Giá trị căn nhà bạn đang ở không được tính vào tổng tài sản đầu tư mặc dù nó có thể tăng giá theo thời gian, bạn chỉ tính giá trị căn nhà đang ở sau khi bạn bán nó đi. Khi bạn chưa bán căn nhà thì phần giá trị tăng thêm chưa giúp gì cho bạn hết.
Ô B7 để ghi lợi nhuận trung bình của tổng tài sản trên. Bạn có thể ghi gần đúng hoặc có thể tính bằng bảng tính ĐTDH. Các bạn có thể dễ dàng có được lợi nhuận trung bình 12%/năm khi đầu tư dài hạn vào quỹ đầu tư cổ phiếu.
Ô B8 để ghi khả năng tăng dần số tiền đầu tư thêm của bạn sau mỗi năm. Bạn sẽ tăng số tiền đầu tư thêm, năm sau nhiều hơn năm trước, nhờ thu nhập tăng dần do công việc tốt hơn, tăng theo mức lạm phát chung. Tăng dần số tiền đầu tư là bí quyết giúp cho bạn dễ bắt đầu thực hiện các mục tiêu tài chính: bắt đầu với một số tiền vừa phải để đầu tư mỗi tháng và tăng dần theo thời gian.
Ô B10 là chi tiêu trung bình hàng tháng hiện nay. Bạn chỉ tính các khoản chi tiêu ăn-uống-đi-lại-giải-trí của cá nhân (nếu bạn độc thân) hoặc của hai vợ chồng (nếu bạn đang sống cùng vợ/chồng), khoản này cũng gồm luôn những chi tiêu không thường xuyên như mua sắm, du lịch. Không tính các khoản chi tiêu cho nhà ở (thuê nhà hoặc trả góp) và nuôi con (nếu có) ở đây, các khoản đó được ghi trong trang sau.
Ghi mức trượt giá trung bình những năm gần đây vào ô B11.

Tính quỹ hưu trí

Trang Quỹ-hưu dùng để tính số tiền cần có khi về hưu để bạn có một mức sống tương đương với mức sống hiện nay, vì lý do trượt giá nên số tiền dùng hàng tháng khi về hưu sẽ lớn hơn số tiền bạn dùng hiện nay.
Ô B4 để ghi tuổi bạn muốn nghỉ kiếm tiền, bắt đầu hưởng thụ an nhàn. Bạn có thể nghỉ kiếm tiền sớm nếu bạn tích luỹ nhanh.
Ghi tuổi thọ dự tính vào ô B6. Bạn nên ghi số này từ 90 đến 100 để chắc chắn rằng quỹ hưu sẽ đủ dùng khi bạn rất thọ. Nêu bạn không kịp dùng hết quỹ hưu này thì phần còn lại là gia tài cho con cháu hoặc làm từ thiện.
Ô B7 ghi mức trượt giá trung bình trong thời gian nghỉ hưu, hy vọng là nó sẽ thấp hơn hiện nay khi kinh tế ngày càng phát triển.
Khi về hưu, sẽ phát sinh những khoản chi mới (ví dụ như chi tiêu chữa bệnh), hãy chọn một hệ số, ghi vào ô B8 làm tỉ lệ giữa chi tiêu lúc về hưu và chi tiêu hiện nay.
Nếu bạn có những hợp đồng bảo hiểm nhân thọ mà bạn có thể rút tiền lời khi đến tuổi về hưu, hoặc là có nhà cho thuê, bạn đã có sẵn một khoản thu nhập khi nghỉ hưu. Tiền lương hưu sẽ nhận được từ Bảo hiểm xã hội cũng là một khoản thu nhập khi nghỉ hưu. Bạn hãy ghi tổng các khoản này vào ô B13.
Phần dưới của trang tính dùng để dự tính mức lương hưu nhận từ Bảo hiểm Xã hội. Hãy bấm vào dòng in đậm ngay sau đây để xem chi tiết.
Nếu bạn có các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ sẽ đáo hạn khi đến tuổi về hưu, hoặc bạn dự định sẽ bán nhà khi về hưu, tức là bạn đã có sẵn một phần của B14. Hãy ghi tổng các khoản sẽ có vào ô đó.
Ô B15 ghi số tiền bạn muốn để lại khi chấm dứt cuộc đời. Nếu bạn có bất động sản để lại thì không cần để lại nhiều tiền.
Chương trình sẽ tính ra trong ô B16 số tiền bạn cần có lúc bắt đầu nghỉ hưu.

Dự tính mức lương hưu nhận từ Bảo hiểm Xã hội

Hai ô B19 và B20 để ghi số tháng đã đóng BHXH và tổng số lương đã đóng BHXH. Bạn phải mở sổ BHXH của bạn để cộng ra hai con số này. Ở thành phố Hồ Chí Minh, bạn có thể tìm thông tin ở trang web của BHXH.
Ô B22 ghi mức lương đóng BHXH của bạn hiện nay, hãy xem trong sổ BHXH để biết con số này, nó có thể thấp hơn nhiều so với lương bạn đang nhận hàng tháng.
Ô B24 để ghi dự báo mức tăng lương BHXH, gồm tăng do trượt giá cộng với tăng do sự thăng tiến của bạn. Để thận trọng thì bạn có thể ghi số nhỏ trong ô này. Đặc biệt là trong trường hợp bạn đang đóng BHXH với mức lương cao thì bạn sẽ nhanh chóng chạm đến mức lương tối đa của BHXH (là 20 lần lương tối thiểu theo quy định của luật hiện hành), trong trường hợp này bạn nên cho mức tăng lương do thăng tiến khoảng 1%/năm thôi.
Ô B25 là dự báo mức lương đóng BHXH cuối cùng của bạn trước khi về hưu. Ô B26 là mức lương đóng BHXH bình quân trong suốt thời gian bạn đi làm.
Ô B27 là dự báo lương hưu tối đa của bạn. Trong bảng tính này, chúng ta tạm xem như lương hưu không đổi trong suốt thời gian nghỉ hưu, nhưng trong thực tế thì chính phủ thường xuyên điều chỉnh tăng lương hưu theo mức trượt giá. Do không thể dự báo được việc điều chỉnh của chính phủ nên ta tạm không tính đến sự tăng đó, khi nào có tăng thì cuộc đời thật sẽ đẹp hơn kế hoạch 😆.

Liệt kê các khoản trả góp nhiều năm

Hãy điền vào trang Trả-góp những khoản trả góp lâu năm trong cuộc đời, ví dụ mua nhà, mua xe…
Đặc biệt trong phương pháp tính này, chúng ta xem các khoản chi tiêu nuôi con (ăn-mặc-học-chơi) như các khoản trả góp từ khi con ra đời đến khi con đi du học hoặc học xong đại học. Tuỳ theo số con bạn đang có hoặc dự định sẽ có mà điền vào trang này cho thích hợp.
Nếu bạn đang ở nhà thuê và có dự định mua nhà, bạn cũng ghi tiền thuê nhà như một khoản trả góp cho tới khi bạn mua nhà. Nếu bạn quyết định không mua nhà cho tới khi nghỉ hưu thì bạn cộng tiền thuê nhà vào chi tiêu trong trang TT-chung.
Vì đây là bản kế hoạch nên chúng ta hãy ghi tất cả những dự định xuống, sau đó sẽ tính toán và điều chỉnh cho phù hợp khả năng tài chính. Bạn có thể lập nhiều kế hoạch theo các hướng khác nhau để so sánh: có mua nhà hoặc không mua nhà, có mua xe hoặc không mua xe…
Bạn có thể ghi ra tối đa 40 khoản trả góp nhiều năm trong trang này. Dòng nào để trống hoặc ghi 0₫ trong cột D (Mỗi tháng góp) sẽ không được tính vào kế hoạch.

Liệt kê các mục tiêu tài chính

Tiếp theo là trang Mục-tiêu để ghi các khoản tiền lớn cần chi trong tương lai như chuẩn bị sinh con, đặt cọc mua nhà, tiền cho con học đại học tốt… Đó là những mục tiêu trong lộ trình tài chính của gia đình.

Cột C ghi số tiền cần có theo thời giá hiện nay, cột D ghi mức trượt giá của khoản tiền đó, số tiền đã tính đến trượt giá sẽ được tính trong cột E, cột F ghi những tài sản khác (ví dụ bảo hiểm, nữ trang, kim cương…) sẽ đổi thành tiền để dùng cho mục tiêu này.
Bạn có thể ghi ra tối đa 20 mục tiêu tài chính trong trang này. Dòng nào để trống hoặc ghi 0₫ ở cột C (Số tiền cần có) nghĩa là không có mục tiêu đó trong kế hoạch tài chính.

Các khoản chi để được bảo hiểm

Chúng ta cần chi một ít tiền để bảo đảm có tiền tiếp tục thực hiện những kế hoạch trên khi có rủi ro bất ngờ xảy ra như tai nạn, bệnh nghiêm trọng…
Những người làm ra tiền trong gia đình là những người cần được bảo hiểm trước tiên.
Sản phẩm bảo hiểm nên dùng là loại bảo hiểm có số tiền bảo hiểm cao và mức phí thấp như bảo hiểm nhân thọ liên kết chung, số tiền bảo hiểm cao gấp hàng ngàn lần số tiền đóng phí hàng tháng.

Chú ý

Bạn nên bắt đầu lập kế hoạch với các mục tiêu nhỏ, dễ thực hiện; và nâng các mục tiêu lên cao hơn sau một thời gian thực hiện. Ví dụ: bắt đầu với mục tiêu mua nhà nhỏ ở xa trung tâm, cho con học đại học công.

Bạn hãy chú ý rằng các trang này có liên quan chặt chẽ với nhau. Ví dụ:

Tổng tài sản đầu tư của bạn nên được chia vào những nơi khác nhau tuỳ theo thời điểm sắp chi tiền, đó là nguyên tắc ba cái xô:

  1. Xô tiền trong tài khoản thanh toán và tiền tiết kiệm ngắn hạn đựng số tiền bạn sắp chi trong 1-2 năm tới,
  2. Xô tiền tiết kiệm dài hạn hoặc quỹ đầu tư trái phiếu đựng số tiền sắp chi trong 5 năm tới,
  3. Xô quỹ đầu tư cổ phiếu hoặc bất động sản đựng số tiền cho thời gian xa hơn 5 năm, quỹ đầu tư cổ phiếu cần có thời gian đủ dài để sinh lời ổn định.

Xem và điều chỉnh lộ trình

Sau khi đã nhập hết tất cả các dự định tài chính trong tương lai vào các trang trên, bạn chọn menu Lộ trình Tài chính→Tính giai đoạn 1 để xem lộ trình tài chính suốt đời trong trang Lộ-trình.
Trang Lộ-trình gồm một bảng 6 cột: tuổi, tổng tài sản đầu tư vào cuối năm, mức chi tiêu trung bình hàng tháng trong năm, số tiền trả góp (và đóng bảo hiểm) trung bình hàng tháng trong năm, số tiền đầu tư thêm vào tài sản hàng tháng, thu nhập hàng tháng. Tài sản đầu tư là tài sản sinh lời theo thời gian. Số liệu được tính cụ thể từng năm từ năm bắt đầu kế hoạch đến năm tuổi thọ dự kiến của bạn.
Dòng chữ in đậm trên đầu trang cho biết tỷ lệ chi tiêu trên thu nhập của bạn khi thực hiện lộ trình này. Tỷ lệ đó ổn định trong suốt lộ trình, bạn có thể duy trì cách sống ổn định, không khi nào phải thắt lưng buộc bụng hơn mức bình thường. Đó là lợi ích của việc lập kế hoạch tài chính cho tương lai.

Tiếp theo trang Lộ-trình là trang Biểu-đồ gồm hai đường: tổng tài sản đầu tư và số tiền đầu tư thêm mỗi tháng.
Đường tổng tài sản sẽ tăng dần cho đến năm bắt đầu nghỉ hưu, sau đó tăng tiếp một thời gian rồi bắt đầu giảm. Trong giai đoạn trước năm nghỉ hưu, có những năm tổng tài sản đầu tư giảm, đó là những năm lấy tiền ra thực hiện các mục tiêu trong trang Mục-tiêu. Nếu tổng tài sản đầu tư giảm xuống dưới 0, kế hoạch này không khả thi. Lý do là tiền tổng tài sản đầu tư không đủ cho các mục tiêu dùng tiền quá gần nhau, bạn cần phải giãn các mục tiêu ra hoặc giảm các mục tiêu xuống thấp hơn.
Đường đầu tư thêm cũng tăng dần cho đến năm nghỉ hưu do thu nhập tăng theo thâm niên và theo lạm phát, và trở về 0 trong những năm nghỉ hưu. Đường đầu tư thêm cũng có những điểm gãy, đó là những năm bắt đầu một khoản trả góp. Có vài năm số tiền đầu tư thêm giảm xuống dưới 0 do khoản trả góp lớn. Số tiền đầu tư thêm âm có nghĩa là bạn lấy tiền từ tài sản đầu tư ra để trả góp, việc này là chấp nhận được nếu tổng tài sản đầu tư vẫn còn lớn hơn 0.

Điều chỉnh lộ trình

Dòng số 3 trong trang Lộ-trình cho biết con số cụ thể thu nhập và chi tiêu trong năm đầu tiên của lộ trình. Số chi tiêu chính là con số bạn đã nhập vào trong trang TT-chung.
Nếu thu nhập trung bình trong năm đầu tiên của bạn cao hơn con số trong ô F3, chúc mừng bạn! Bạn có thể chọn trong ba hướng sau: chi tiêu nhiều hơn, tăng các mục tiêu lên cao hơn, nghỉ hưu sớm hơn. Bạn hãy điều chỉnh các con số trong ba hướng đó và xem lại lộ trình mới.
Nếu thu nhập trung bình trong năm đầu tiên của bạn thấp hơn con số trong ô F3, bạn chưa thể thực hiện lộ trình này. Bạn cần phải: giảm chi tiêu, giảm hoặc dời các khoản trả góp lại trễ hơn, giảm các mục tiêu để con số hợp với thực tế. Khi nào thu nhập tăng lên, bạn lại điều chỉnh các mục tiêu của mình cho phù hợp. Khi bạn giảm chi tiêu, số tiền tích luỹ trong hiện tại tăng lên, đồng thời quỹ hưu cần có trong tương lai giảm xuống, lộ trình của bạn được cải thiện từ hai phía nên sẽ tốt hơn.
Khi bạn dời khoản trả góp lại trễ hơn, tiền đầu tư sẽ được sinh lợi nhiều hơn, và hy vọng rằng khoản trả góp có thể rẻ hơn. Nếu khoản trả góp là mua nhà thì việc dời lại trễ hơn có thể làm nó rẻ hơn hoặc đắt hơn tuỳ theo biến động của thị trường bất động sản.

Để giảm chi tiêu, bạn cần liệt kê các khoản chi của mình và chọn giảm khoản nào ít cần thiết nhất. Bạn có thể dùng mẫu trong trang Thu-chi để liệt kê chi tiêu.

Bảng tính này chỉ dùng để lập kế hoạch; khi đã có kế hoạch khả thi nhất, để theo dõi việc thực hiện kế hoạch hàng ngày bạn nên dùng phần mềm gnucash và file spreadsheet ĐTDH.

Plan-Do-Check-Act

Các tính toán trong bảng tính này có chứa các yếu tố sẽ thay đổi theo thời gian như là lãi suất, lạm phát, thu nhập và chi tiêu của gia đình bạn. Do đó bạn nên điều chỉnh kế hoạch của mình mỗi khi có thay đổi. Nhớ chép bảng tính ra một bản để lưu trước khi thay đổi, ví dụ: ngày 1.1.2012, chép file KHTC201906 thành file KHTC202001 và sửa file KHTC202001. Việc cập nhật kế hoạch nên làm ít nhất một lần mỗi năm, bắt đầu từ trang TT-chung rồi đến các trang Trả-góp, Mục-tiêu, Bảo-hiểm.

Nếu không có thêm mục tiêu lớn thì tỷ lệ chi tiêu trên thu nhập không thay đổi nhiều sau mỗi lần cập nhật kế hoạch. Do đó bạn nên liệt kê đủ các mục tiêu từ lần lập kế hoạch đầu tiên.

Các kịch bản

Đầy đủ các mục tiêu

Bạn muốn thực hiện đầy đủ công thức 1 vợ/chồng - 2 con - 3 tầng - 4 bánh. Bạn sẽ giữ tất cả các dòng trong file mẫu, chỉ cần thay đổi chi tiết của mỗi dòng.
Sau khi mua căn nhà đầu tiên, bạn có thể đổi sang căn nhà lớn hơn. Bạn sẽ cập nhật lại file kế hoạch trước và sau mỗi lần đổi nhà.
Thời điểm nghỉ hưu của hai vợ chồng theo luật có thể khác nhau, nhưng chúng ta chọn một thời điểm chung để cả hai cùng nghỉ khi tính toán.

Không mua nhà

Bạn muốn ít bị giới hạn về nơi ở, bạn có thể thuê nhà và dễ dàng dọn đi khi cần đổi chỗ làm, chỗ học của con… File kế hoạch của bạn sẽ không có mục tiêu đặt cọc mua nhà và trả góp mua nhà. Bạn cũng không ghi tiền thuê nhà trong trang Trả-góp mà gộp nó vào chi tiêu ghi trong trang TT-chung.

Sau này, bạn có thể đổi ý và muốn mua nhà, lúc đó hãy thêm một mục tiêu vào lộ trình tài chính của bạn. Bạn có thể lập hai lộ trình khác nhau: có mua nhà và không mua nhà, và so sánh xem lộ trình nào dễ thực hiện hơn.
Nếu không mua nhà, bạn có thể đầu tư nhiều hơn để có quỹ hưu trí lớn hơn. Nếu mua nhà, bạn cũng có thể bán nó khi về già.

Độc thân

Bạn còn trẻ, chưa lập gia đình, bạn cũng nên đưa những dòng liên quan đến một con vào file kế hoạch để bắt đầu tích luỹ từ sớm. Khi bạn lập gia đình, cả hai vợ chồng sẽ cùng nhau thực hiện một lộ trình chung của gia đình.

Nếu bạn thích cuộc đời độc thân, file kế hoạch của bạn sẽ bớt đi được nhiều phần liên quan đến con.

Nghỉ hưu sớm

Khi nghỉ hưu sớm bạn chưa nhận được lương hưu BHXH ngay mà còn phải tiếp tục đóng BHXH đến khi đúng tuổi nhận lương hưu. Như vậy lộ trình tài chính sẽ có 3 giai đoạn:

  1. Làm việc kiếm tiền, đóng BHXH, tích luỹ
  2. Nghỉ làm, đóng BHXH, tiêu tiền
  3. Nhận lương hưu, tiêu tiền
Để tính ra lộ trình tích luỹ trong giai đoạn 1, chúng ta làm nhiều bước: tính số tiền cần có ở đầu giai đoạn 3 tức là cuối giai đoạn 2, tính số tiền cần có ở đầu giai đoạn 2 tức là số tiền cần tích luỹ trong giai đoạn 1. Những bước đó được làm với 4 file như sau.

Tính mức chi tiêu ở đầu giai đoạn 2 và đầu giai đoạn 3

Chép bảng tính KHTCp1 thành file KHTC1. Nhập vào:

  • 'Quỹ-hưu'!B4 (tuổi về hưu) tuổi dự định nghỉ hưu sớm và
  • 'Quỹ-hưu'!B6 (tuổi cuối kế hoạch) là tuổi được nhận lương hưu theo luật,
  • 'TT-chung'!B10 (chi tiêu hiện nay)

Chú ý các mục tiêu và các khoản trả góp đều hoàn thành trước hoặc cùng năm nghỉ hưu sớm.
Trang Quỹ-hưu sẽ tính ra mức chi tiêu ở đầu giai đoạn 2 và đầu giai đoạn 3. Chúng ta sẽ dùng hai con số đó ở các bước tiếp theo.

Tính số tiền cần có ở đầu giai đoạn 3

Chép bảng KHTCp2 thành file KHTC3. Nhập vào:

  • 'TT-chung'!B3 (năm bắt đầu kế hoạch) là năm nghỉ hưu đúng tuổi,
  • 'Quỹ-hưu'!B4 (tuổi cuối kế hoạch) là tuổi thọ dự kiến,
  • 'TT-chung'!B8 (chi tiêu hàng tháng) là kết quả ở ô 'Quỹ-hưu'!B10 trong file KHTC1 ở bước 1.

Chọn menu Lộ trình Tài chính→Tính giai đoạn 2 để tính số tiền cần có trong ô 'Quỹ-hưu'!B10.

Tính số tiền cần có ở đầu giai đoạn 2

Chép bảng KHTCp2 thành file KHTC2. Nhập vào:

  • 'TT-chung'!B3 (năm bắt đầu kế hoạch) là năm nghỉ hưu sớm,
  • 'Quỹ-hưu'!B4 (tuổi cuối kế hoạch) là tuổi nghỉ hưu đúng luật,
  • 'TT-chung'!B8 (chi tiêu hàng tháng) là kết quả ở ô 'Quỹ-hưu'!B9 trong file KHTC1 ở bước 1 cộng thêm tiền đóng BHXH,
  • 'Quỹ-hưu'!B15 (số tiền để lại khi hết giai đoạn nghỉ hưu) là kết quả trong ô 'Quỹ-hưu'!B10 trong file KHTC3 ở bước 2.

Chọn menu Lộ trình Tài chính→Tính giai đoạn 2 để tính số tiền cần có trong ô 'Quỹ-hưu'!B10.

Tính lộ trình trong giai đoạn 1

Chép file KHTCp1 thành file KHTC4. Nhập vào:

  • 'TT-chung'!B3 (năm bắt đầu kế hoạch) là năm nay,
  • 'Quỹ-hưu'!B4 (tuổi nghỉ hưu) là tuổi nghỉ hưu sớm,
  • 'Quỹ-hưu'!B6 (tuổi cuối kế hoạch) là tuổi nghỉ hưu sớm cộng 1,
  • 'Quỹ-hưu'!B15 (số tiền để lại khi hết giai đoạn nghỉ hưu) là kết quả trong ô 'Quỹ-hưu'!B10 trong file KHTC2 ở bước 3.

Chọn menu Lộ trình Tài chính→Tính giai đoạn 1 để tính lộ trình tích luỹ.

Để đi theo lộ trình nghỉ hưu sớm, bạn nên giảm các mục tiêu muốn thực hiện như là mua nhà, sinh nhiều con để có tiền tích luỹ.

Việc tính toán rắc rối ở trên chỉ cần thiết với những người may mắn được đóng BHXH mức cao và sẽ có lương hưu cao. Nếu bạn không được đóng BHXH ở mức cao thì bạn vẫn có thể nghỉ hưu sớm và chỉ cần tính lộ trình đơn giản hơn bằng cách tạm cho là không có lương hưu.

trở về trang Kế hoạch tài chính
để giới thiệu trang này trên các mạng xã hội