Hữu ích

Các giai đoạn của cuộc đời
Chi tiêu có kế hoạch
Lạm phát lối sống
Tích luỹ tài sản
Làm giàu không khó
Để tiền vào đâu
Những cách đầu tư
Đừng sợ chữ đầu tư
So sánh công cụ tích luỹ dài hạn
Chuẩn bị vào đại học
Tiền thưởng cuối năm
Vài số liệu về quỹ hưu trí tự nguyện ở Mỹ

Câu chuyện

Bài học phổ thông
Những hòn đá
Sứ giả của Đấng Thiêng Liêng
Bắt đầu đầu tư
Ước mơ thành tỉ phú
Những quyết định tốt cho tuổi già
Nghỉ hưu trước 40 tuổi
Tránh mang nợ
Dùng thẻ tín dụng một cách khôn ngoan
Để tiền mua nhà hay đầu tư
6 điều giúp tôi bớt lo lắng về tiền bạc
Sinh Lão Bệnh Tử

Lập kế hoạch tài chính

Giới thiệu
Thu chi
Hưu trí
Kế hoạch
Bảo vệ nguồn thu nhập
Tăng thu nhập
Tính thời gian trả nợ
Tính số tiền trả góp
Tính thời gian tích luỹ
Tính số tiền góp dần

Đầu tư cổ phiếu

Đầu tư cổ phiếu
Quỹ đầu tư
Maxx - Phúc Lộc Thịnh Vượng
Sổ tiết kiệm hay Quỹ đầu tư?

Các loại bảo hiểm

Các loại bảo hiểm
Phí bảo hiểm nhân thọ
Bảo hiểm nhân thọ liên kết chung

Kinh nghiệm

Máy tính

GnuCash
Bắt đầu dùng GnuCash
Dùng GnuCash ghi chép các khoản tích luỹ lâu năm
Các phép tính tài chính cần biết
Tiện ích di động
Gói cước di động nội mạng
RaspberryPi
Trò chơi học làm giàu Cashflow
Tạo tài khoản Google
Phần mềm mã nguồn mở
Phần mềm tự do
Máy in phun
In sách nhỏ
Pin Lithium Ion
Fax từ Linux
Linux
Spam
Chặn những cuộc gọi tiếp thị
Nhiệt độ CPU
Home server cũ

Chữ Việt

Vị trí dấu thanh
Unicode
UTF-8
Web Việt

Linh tinh

Bếp
Tiêu thụ điện
Điện standby
Máy lạnh
Máy lạnh inverter
Nóng
Nhiệt độ một ngày
Tần số của TV
Ảnh
Hồng ngoại

Ý kiến

Bắt cá hai tay
Nguồn gốc sự giàu có
Đo độ giàu có
Xã hội thông tin
Dùng hàng Việt
Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng
Thành ngữ về tiền
Tiền và Máu
Giả trá
Những cái nêm
Khác người
Đã lên báo

Giới thiệu

Trang bìa
Thông tin chung
Thành tích
Lịch hẹn

Danh mục

Download
Mục lục

Chi tiêu có kế hoạch
Soạn lần đầu ngày 01/10/2011

Mọi người đều cần đến tiền trong cuộc sống. Khi còn nhỏ, chúng ta sống nhờ vào tiền của cha mẹ; khi đi làm chúng ta kiếm tiền nuôi thân, nuôi con, báo đáp cha mẹ và còn phải để dành cho tuổi già của chính mình. Về già mà có sẵn một số tiền để có thể sống thảnh thơi, an nhàn thì thật sướng.

Tại sao phải nghĩ đến tuổi già khi bạn còn quá trẻ, còn quá nhiều thời gian để tích luỹ tiền bạc, tài sản?

Bạn có biết rằng theo kết quả thống kê năm 2010, 70% số người cao tuổi ở Việt Nam vẫn phải làm việc để kiếm sống, chỉ có 20% số người cao tuổi có lương hưu hay trợ cấp xã hội. Bạn có biết rằng với đà lạm phát hàng năm thì mình sẽ cần bao nhiêu tiền khi về hưu để có mức sống ngang với mức hiện nay? Và bạn có biết mình sẽ nhận được bao nhiêu tiền lương hưu mỗi tháng? Hãy tính số tiền hưu trí cho riêng bạn ở đây.

Phương pháp sáu cái lọ

Tiết kiệm như thế nào để không cảm thấy quá eo hẹp? Để đạt đến sự an toàn và tự do về mặt tiền bạc hãy chi tiêu có kế hoạch, hãy chia thu nhập thành sáu khoản như sau:

  1. NEC: Chi cho những nhu cầu thiết yếu như là ăn, ở, mặc, đi lại, chăm sóc con, chăm sóc sức khoẻ… (chỉ dùng khoảng 55% thu nhập)
  2. EDU: Chi cho việc học tập, nâng cao kiến thức cho chính bạn qua các khoá học hay sách vở, tài liệu (khoảng 10%)
  3. PLAY: Dùng 10% để hưởng thụ ngay trong kỳ lương như là đi ăn nhà hàng, xem phim…
  4. LTSS: Để dành cho những món chi tiêu lớn như là một chuyến du lịch, một TV LCD, chiếc xe mới… Bạn có thể cần phải để dành 10% thu nhập một vài năm đến khi đủ thì mới đem ra dùng. Khi bạn phải chờ đợi một thời gian mới có được nó, bạn sẽ quí nó hơn.
  5. GIVE: Dùng 5% để làm từ thiện, mua quà tặng bạn bè hay người thân, mừng đám cưới…
  6. FFA: Để dành cho mục đích tự do tài chính (khoảng 10%), tiền này sẽ được đem đi đầu tư sinh lời, không bao giờ tiêu khoản tiền này cho tới khi đạt được sự tự do về tài chính

Kế hoạch chi tiêu này sẽ giúp bạn thoả mãn các nhu cầu thiết yếu, nhu cầu hưởng thụ trước mắt, nhu cầu hưởng thụ lớn mà vẫn còn có để nâng cao trình độ, giúp đỡ người quanh mình và đầu tư cho tương lai chính mình. Khi tất cả những nhu cầu đều được thoả mãn thì bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc với thu nhập của mình dù cho thu nhập đó ít hay nhiều.

Điều quan trọng trong cách chi tiêu này là phải có đủ 6 khoản trên; không nhất thiết phải chia theo đúng tỉ lệ như trên. Tỉ lệ trên chỉ là một gợi ý cho những trường hợp chung; bạn có thể thay đổi đôi chút cho phù hợp với khả năng và mục đích trong những giai đoạn khác nhau của cuộc đời. Bạn có thể dùng bảng tính KHTC để lập những khoản phải chi trong tương lai xem để bao nhiêu phần thu nhập vào tự do tài chính là đủ cho tương lai (xem Kế hoạch tài chính). Sau khi tính toán được các tỉ lệ phân bổ cho 6 khoản trên rồi thì bạn hãy thực hiện nó một cách kỷ luật, đừng tuỳ tiện co giãn theo sự chi tiêu tự do hàng tháng. Để bớt bị cám dỗ chi tiêu tự do thì nên trích tiền gửi đầu tư ngay khi có thu nhập, đừng đợi chi tiêu xong rồi mới đem phần dư gửi đầu tư. Đó gọi là trả tiền cho chính mình trước.

Các quỹ phải có trong gia đình

Mỗi gia đình cần có nhiều quỹ khác nhau:

  1. Quỹ ngắn hạn cho những mục đích như mục số 4 ở trên: một chuyến du lịch, một TV LCD, chiếc xe mới…
  2. Quỹ dài hạn cho mục đích tự do tài chính (mục số 6 ở trên)
  3. Quỹ trung hạn cho những mục đích như mua nhà, cho con học đại học

Nên dùng công cụ khác nhau cho mỗi quỹ để tối ưu hoá lợi nhuận. Nên thực hiện tiết kiệm cho các quỹ trên sớm, cùng lúctách bạch. Đừng nghĩ rằng ta cố gắng hoàn thành sớm những kế hoạch ngắn hạn, rồi bắt đầu tiết kiệm cho kế hoạch trung hạn, hoàn thành kế hoạch trung hạn rồi bắt đầu tiết kiệm cho kế hoạch dài hạn.
Khi bạn hoàn thành một kế hoạch ngắn hạn là mua TV LED rồi, bạn sẽ có nhu cầu ngắn hạn kế tiếp là mua xe tay ga, mua xe hơi, đến khi bạn nhớ đến kế hoạch trung hạn thì thời gian để thực hiện nó không còn đủ dài để gọi là trung hạn rồi.
Tương tự như vậy, khi bạn nuôi con thành tài rồi thì thời gian để tích luỹ tiền cho tuổi già của bạn chỉ còn không quá 10 năm, quá ngắn cho kế hoạch dài hạn. Tôi biết có nhiều người đã cố hết sức cho con đi du học rồi sống hưu trí chỉ bằng lương hưu ít ỏi của bảo hiểm xã hội.

Cũng như mọi kế hoạch khác, kế hoạch chi tiêu cũng sẽ được điều chỉnh khi có những thay đổi lớn về thu nhập, chi tiêu.

Hỏi-Đáp

Thu nhập của bạn quá thấp để có thể trang trải tất cả những nhu cầu và còn đầu tư cho tự do tài chỉnh?
Hãy cố gắng thu gọn những nhu cầu lại tìm cách làm tăng thu nhập. Bạn hãy thử xem loạt bài trên báo Sài Gòn Tiếp thị, được chụp lại ở trang Download để biết thêm những cách tiết kiệm. Chỉ khi nào làm như vậy, bạn mới có thể đạt được an toàn về mặt tiền bạc.
Làm sao để tăng thu nhập?
Được tăng lương và làm thêm việc.
Làm sao để được tăng lương?
Nâng cao khả năng và thái độ làm việc.

Phân biệt kiếm tiền và giữ tiền

Khoản Tự do tài chính cần được đầu tư vào những công cụ có độ an toàn và sinh lợi cao nhất. Bạn hãy thử dùng bảng tính TK-M-cố-định để tính xem sau này bạn sẽ có bao nhiêu tỉ đồng từ 10% thu nhập đó.

Những người có khả năng kinh doanh thường không muốn tiền nằm một chỗ an toàn, mà muốn đưa nhiều tiền vào kinh doanh để đem lại lợi nhuận nhiều hơn. Làm như vậy sẽ có một nguy cơ không kịp rút tiền từ kinh doanh về để dùng khi có nhu cầu cấp thiết trong gia đình, hoặc tệ hơn nữa là khi việc kinh doanh gặp khó khăn thì tương lai của gia đình sụp đổ. Một số người bạn của tôi đã lâm vào cảnh này, gom hết tiền nhà lập doanh nghiệp, doanh nghiệp bị khách hàng nợ, tiền của tích luỹ hàng chục năm mất sạch. Doanh nhân thông minh sẽ không dùng vốn riêng để kinh doanh mà dùng vốn của người khác. Người ta lập ra doanh nghiệp để gọi vốn của người khác, vay vốn ngân hàng, không bao giờ đem hết vốn riêng đặt vào một doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp có thua lỗ, phá sản thì doanh nhân cũng không phải đem tiền nhà ra đền vì doanh nghiệp là một pháp nhân độc lập với doanh nhân.
Nếu chưa thể dùng vốn của người khác trong kinh doanh, buộc phải dùng vốn nhà thì bạn hãy lập kế hoạch tài chính cho gia đình, đều đặn trích lợi nhuận đưa vào quỹ tự do tài chính theo kế hoạch, phần lợi nhuận còn lại mới đưa vào vốn kinh doanh. Và đừng bao giờ đụng vào quỹ tự do tài chính dù cho tình hình kinh doanh đang thuận lợi hay khó khăn.

Trong bài này có hai chữ tự do: tự do tài chính và chi tiêu tự do.

Tôi đã đạt đến Tự do tài chính rồi!
Bạn thì sao? Hãy thử tính theo cách này xem sao!

Công cụ thực hành kế hoạch chi tiêu

Theo tài liệu tham khảo dưới đây thì người ta dùng sáu cái lọ để đựng tiền dùng cho sáu khoản trên; khi chi tiền thì nhớ lấy tiền từ đúng lọ. Bạn có thể dùng sáu cái phong bì đựng tiền thay cho sáu cái lọ. Thật ra thì những khoản số 4 và 6 rất lớn nên không thể để trong lọ hay phong bì được mà là tài khoản đầu tư hay bất động sản. Nếu bạn để tiền trong tài khoản ngân hàng giống như tôi thì không thể dùng lọ hay phong bì cho những khoản chi khác nhau. Để quản lý các tài khoản đó phải dùng chương trình máy tính. Bạn có thể xem thêm kinh nghiệm dùng gnucash để quản lý thu-chi. Tất nhiên bạn cũng có thể dùng gnucash khi bạn không có tài khoản ngân hàng; khi dùng gnucash, bạn không phải đếm xem trong mỗi lọ hay phong bì còn bao nhiêu tiền, chỉ cần nhìn vào báo cáo của gnucash là biết ngay.
Những phần mềm khác được đề cập trong bài báo Quản lý tài chính gia đình bằng các phần mềm là Quicken, Microsoft Money, AceMoney.
Tài liệu tham khảo: Learning to Budget with the JARS System